Gorce
 Gorce

Megaregion :

Prowincja :

Podprowincja :

Makroregion :

Mezoregion :

 

Dlugość :

Średnia wysokość :

Najwyższy szczyt :

Region Karpacki 

Karpaty Zachodnie 

Zewnêtrzne Karpaty Zachodnie 

Beskidy Zachodnie 

Gorce 

 

40 km, 

 

Turbacz (1312 m n.p.m.) 

Po³o¿enie
Gorce to pasmo górskie le¿±ce w Beskidach Zachodnich. Na pó³nocy Gorce granicz± z Kotlin± Rabczañsk± i Beskidem Wyspowym, na wschodzie s±siaduj± z Beskidem S±deckim, na po³udniu z Kotlin± Orawsko - Nowotarsk± i przez Prze³êcz Snozkê z Pieninami, na zachodzie za¶ przez Prze³êcz Sieniawsk± z Pasmem Orawsko - Podhalañskim.

Ciekawostki z historii, fauny, flory, kultury
Budowa i rze¼ba Gorców kszta³towa³a siê w ci±gu ostatnich 30 mln lat; zbudowane s± one przede wszystkim z fliszu. Gorce charakteryzuj± siê bardzo dobrze rozwiniêta sieci± wodn±, a któr± sk³adaj± siê liczne potoki, ¼ród³a, rzadziej wystêpuj± stawy.  Ciekawym elementem krajobrazu Gorców s± polany gorczañskie, stanowi±ce nie lada atrakcjê turystyczn±. Rozci±gaj± siê z nich przepiêkne widoki na Tatry, Pieniny, Beskid Wyspowy i S±decki.
Klimat Gorców okre¶lany jest jako umiarkowany górski; z uwag na zró¿nicowanie wysoko¶ci wyró¿nia siê tu a¿ trzy piêtra klimatyczne: umiarkowanie ciep³e ze ¶redni± temp. roczn± ok 6ºC (do 600-750 m n.p.m.), umiarkowanie ch³odne ze ¶redni± temp. roczn± 4-6ºC (do 600-1000 m n.p.m.) i powy¿ej 1000 m n.p.m. piêtro ch³odne  ze ¶redni± temp. roczn± poni¿ej 4ºC . Najwiêcej opadów notuje siê w miesi±cu czerwcu i lipcu, najmniej za¶ w styczniu; najwiêksza obfito¶æ opadów ¶niegu przypada na prze³om lutego i marca.

W Gorcach zachowa³ siê typowy dla Karpat piêtrowy uk³ad ro¶linno¶ci: od piêtra pogórza - do 600 m n.p.m. (lasy sosnowo - dêbowe), przez regiel dolny - 600 do ok. 1100 m (las mieszany z przewag± buka i jod³y, rzadziej jawory, jesiony i wi±zy), do regla górnego - ponad 1100 m (naturalny bór ¶wierkowy). Charakterystyczne dla Gorców s± malownicze hale i polany, które stanow± nieod³±czny element tutejszego krajobrazu; mo¿na spotkaæ tu wiele gatunków kwiatów, zió³ i ro¶lin chronionych, a tak¿e mnogo¶æ krzaków borówek i malin. ¦wiat zwierz±t jest typowy, jelenie, dziki, sarny, zaj±ce – to typowi mieszkañcy tych terenów. Wystêpuje tu wiele gatunków ptactwa, gadów i owadów, których ilo¶æ jest jednak ubo¿sza ni¿ w s±siednich Pieninach.  Dla ochrony piêkna przyrody i bogactwa ¶wiata zwierzêcego, na tym terenie 1 stycznia 1981 roku powo³ano Gorczañski Park Narodowy, który obecnie zajmuje obszar 7000 ha. Ochronie podlega tu zarówno obszar zwartych kompleksów lasu dolno – i górnoreglowego, jak i górskie hale oraz polany. Park Narodowy wcieli³ do swoich granic dwa utworzone du¿o wcze¶niej rezerwaty im. Orkana i ¯ubrowisko w dolinie £opusznej. Do ciekawostek przyrody nieo¿ywionej zaliczyæ mo¿na tu rumowiska i bloki skalne oraz górskie jeziorka, najwa¿niejsze z nich to: ska³a „Kud³oñski Baca” na pó³noc od szczytu Kud³onia, Pucu³owski Staw pod Wyszni± czy Zawadowskie Jeziorka na pó³nocnych stokach Runka nad Ochotnic± Górn± a tak¿e wiele innych.

Gorce s± krain± fascynuj±c± nie tylko ze wzglêdu na swój krajobraz, ale tak¿e z uwagi na swoj± historiê i bogat± kulturê, Je¶li kogo¶ choæ trochê interesuje góralski folklor i ludowe obrzêdy, powinien baczniej przyjrzeæ siê ludziom zamieszkuj±cym mijane na szlaku osady, bowiem ¿yj± tu prawdziwi górale. Co prawda dzisiejszemu tury¶cie niezmiernie trudno bêdzie zobaczyæ ludowe stroje, tradycyjn± góralsk± cha³upê czy archaiczne sprzêty, niemniej szanse takie istniej±, gdy¿ podczas ¶wi±t, b±d¼ ró¿nych uroczysto¶ci tutejsza tradycja o¿ywa.

Turystyka tego regionu prê¿nie siê rozwija, zapomniane niegdy¶ góralskie wioski zmieni³y siê w znane miejscowo¶ci turystyczne, a Gorce sta³y siê jedn± z najchêtniej odwiedzanych przez turystów grup górskich w Polsce. W g³ównych miejscowo¶ciach  turystycznych: Rabka, Szczawno, Porêba Wielka – wystêpuj± wody mineralne o w³a¶ciwo¶ciach leczniczych, co jest niezaprzeczalnym atutem tego regionu. I tak dla przyk³adu Rabka status uzdrowiska uzyska³a w roku 1858, dziêki bogatym z³o¿om solanki, do dnia dzisiejszego stanowi g³ówne uzdrowisko dla dzieci w Polsce.

Online 43 (5)
2008 www.gory-online.pl Wszelkie Prawa Zastrzeżone
Wykonanie: Tenet